mīrah 6 مـيـرة
الضحايا ليسوا سواء. ه
منهم مَن تجعلُهُ آلامُهُ أكثـرَ حساسيةً لآلام الآخرين، وأشدَّ تعاطفًا معهم، حتى دون حاجةٍ لأن ينطِقوا ببنتِ شفةٍ أو يذرفوا دمعا، فتتحول جراحُهُ إلى حافزٍ ومحركٍ لرفع ما بهم مِن هَـمٍّ وغَـمٍّ، تمامًا كما يُهذِّبُ الصَّومُ وقَرصةُ الجوعِ المشاعرَ فتُصبح أكثـرَ رقةً تجاه مَن حُرِموا النومَ لشدَّةِ الفاقة… ه
ومنهم مَن جعل مِن آلامه مسوِّغًا لإيلامِ مَن حوله وإيقاعِ الأذى بهم، القريبِ قبل البعيدِ، الحميمِ قبل الغريمِ. يحمل جراحَهُ أينما حل ونزل. فوق رأسِهِ لافتةٌ عريضةٌ تصرُخُ حروفها: “لا أحد تجرع مرارةَ ألمٍ كألمي”… “العالمُ كلُّـهُ مدينٌ لي”… “لابـدَّ أن يدفَعَ الجميعُ ثمنَ ما عانَيتُ”! جعل من جراحِهِ “كارت بلانش”… شيكًا على بياض.. بطاقةً مفتوحةً تمنحُهُ السماحيةَ المطلقةَ لفِعلِ ما يُـريدُ بمَـن يُـريدُ وكيفما يُـريد! كلما سُئِـل عما اقترفتْ يـداهُ أشهَـرَ بطاقَتَه في وجهِ سائلِهِ: كيف لكم أن تحاسبوني وأنا ضحية! وقد وقع بي ما وقع! انظروا إلى جراحي! ألا تفهمون؟! ألا تشعرون؟! أنا ضحية! أنا ضحية! أنا ضحية!ا
والضحية هنا قد لا تُفصِحُ عن نفسِها لفظًا بهذه الصورةِ الصريحةِ المباشرةِ. إنما قد تُعبِّـر عن هذا المعنى من خلال سلوكِها وعبـرَ أنماطِ تفاعلِها مع الآخرينَ وكيفيةِ التصرّفِ تجاهَهمْ. عِوَضًا عن أنَّ الضحايا لا ينتمونَ جميعًا على نحوٍ صارمٍ إلى إحدى هاتَينِ الفِئَتينِ فحسب. فالواقعُ أوسعُ مِن أنْ تَحصرَهُ هذه التقسيماتُ المحدودةُ المتضادةُ. فبَـينَ القُطبينِ المُتطرفينِ يمـتـدُّ طــيـفٌ مِنَ النفوسِ البشرية، حيث يمْكِن للألم أنْ يصقلَ أو يُشَـوِّهَ، يرفعَ أو يُفسِدَ، تبعًا لما يعْتمِلُ داخلَ النفسِ التي تحمِلُه، ووِفقًا لدرجةِ الوَعـيِ الذاتِـيِّ لكلِّ “ضحية”. ه
وهذا الصنف الثاني من “الضحايا” هو أسوءُ أنواعِ الطغاةِ والمتجبرينَ والمُفسدينَ في الأرض، ومنهم الساديُّونَ والنرجسيُّونَ، وغيرُ ذلك من البشر الذين رَضوا أنْ يكونوا مُطيةً للشياطين، يسوقونَهُمْ كالخِراف، جاعلينَ مِنهم آلـةَ دمارٍ وفتنةٍ وبلاءٍ لمَنِ ابتُـليَ بثمةِ صلةٍ تربطُهُ بِهم، رَضوا بأن يجعلوا مِن أنفسهِمْ أداةَ تعذيبٍ نفسيٍّ وبدنيٍّ تكاد لا تهْـمَدُ أو تهْـدَأ. لا يثنيهِمْ في هذا سابِـقُ فَضـلٍ، ولا يردعُهُمْ تذكيرٌ أو وعيد. ه
هؤلاء ليسوا أفرادًا فحسب، بل إنَّ مِن الأممِ مـا تجبَّـرتْ وأفسدتْ ونكَّـلَتْ وشرَّدتْ وسفكَتِ الدّماءَ، حتى بلغ جورُها الآفاق، بعد أنْ ملأتِ الدنيا صُراخًا وعويلاً لما وقع بها يومًا مِن عذابٍ وتنكيلٍ! فكان أولُ من ألحقَتْ بِهِمُ السوءَ والأذى هم الذين احتضنوها في بيوتِهِم وقلوبِهِم! ا
أبـدًا أبـدًا ليسوا سواء. ه
Victims are not all alike.
Some people are refined by their pain. It sharpens their sensitivity to the suffering of others, deepens their compassion, even when no word is spoken and no tear is shed. Their wounds become a quiet force that moves them to ease the burdens of those around them. Much like fasting where the pinch of hunger softens the heart and makes it more attuned to those kept awake at night by sheer need!
But then there are those who turn their pain into a licence to hurt. They make it a justification for wounding those around them -- strangers and loved ones alike, the closed ones before the strangers, the dear before the foe. They carry their injuries along, as though wearing a glaring sign that screams: “No one has tasted pain like mine.”“The whole world owes me.”“Everyone must pay for what I have endured.”
Their wounds become a carte blanche -- a blank cheque, an open pass that grants them absolute permission to do as they please, to whom they please, however they please. Whenever they are called to account, they thrust this pass forward: How dare you question me when I am the victim? Look at what I’ve been through! Look at my wounds! Do you not understand? Or is it that you simply lack empathy?? I’m a victim. I’m a victim. I’m a victim.
(Such statements are not always spoken aloud, nor expressed in direct terms. More often, they are revealed indirectly, through behaviour itself, through the patterns of how they relate to and act upon those around them. What is said, in effect, is written in conduct rather than words. Nor do all victims fall neatly into either of these two categories. Reality is more fluid than such divisions suggest. Between them lies a spectrum of experience, where suffering may refine or distort, elevate or corrode, depending on what it becomes within the one who bears it and to the extent of their self-awaness.)
This latter “victim” type is the worst of tyrants and oppressors -- perhaps more destructive than tyrants who never knew hardship. Of those are sadists, narcissists and others who are given to cruelty or are consumed by self-regard. They have allowed themselves to become instruments of darker forces, acting under the sway of demons. They are driven like sheep and are turned into agents of turmoil and affliction for anyone unfortunate enough to be bound to them. They resign themselves to becoming relentless engines of psychological and physical harm -- rarely pausing, never truly stopping. Neither past kindness softens them, nor warning restrains them.
These are not merely individuals. Some nations have followed the same path -- oppressing, corrupting, persecuting, displacing and shedding blood until their injustice filled the horizon! Nations that once filled the world with cries of anguish over the suffering they endured, only to become the very source of suffering themselves. And often, the first to feel their cruelty are those who once opened their homes and hearts to them.
Never -never- are they all the same.
Mağdurlar aynı değildir!
İnsan vardır ki acı onu inceltir. Çektiği ıstırap, başkalarının acılarını daha derinden duymasına vesile olur; şefkatini artırır, kalbini yumuşatır. Ne söz duymaya ihtiyaç vardır ne de gözyaşı görmeye. Kendi yaraları, başkalarının yükünü hafifletmeye sevk eden sessiz bir kudrete dönüşür. Oruç gibi… Açlığın hafif sızısı nasıl ruhu arındırır, insanı yokluk yüzünden uykusuz kalanlara karşı daha duyarlı kılarsa, onların acısı da böyledir.
Ve insan vardır ki acısını bir gerekçeye dönüştürür. Çektiklerini, başkalarına acı çektirmenin bahanesi yapar. Kendisine değer verenleri, yabancılardan önce incitir. Yaralarını gittiği her yere taşır; sanki görünmez bir levha taşır üzerinde: “Benim acımı kimse yaşamadı.” “Dünya bana borçlu.” “Benim çektiklerimin bedelini herkes ödemeli.”
Böylece acı, onun için bir carte blanche’a dönüşür — sınır tanımayan bir serbestliğe. Hesap sorulduğunda, aynı sığınağa çekilir: Nasıl olur da beni sorgularsın, ben mağdurken? Neler yaşadığımı gör. Yaralarıma bak. Anlamıyor musun? Yoksa sende hiç empati yok mu? Ben mağdurum. Ben mağdurum. Ben mağdurum! Bu iddia, onu sorgulanmaktan azade kılan bir kalkana dönüşür.
(Mağdur burada kendini her zaman bu kadar açık ve doğrudan sözlerle ifade etmeyebilir. Bunun yerine, anlamını çoğu zaman davranışın kendisi üzerinden, başkalarıyla kurduğu ilişki biçimlerinde ve onlara yönelik tutumlarında ortaya koyar. Ayrıca, mağdurların tamamı bu iki kategoriye sıkı sıkıya yerleştirilemez. Gerçeklik, bu tür keskin ayrımlardan çok daha geniştir. İki uç arasında, insan ruhunun bir yelpazesi uzanır; acı, onu taşıyan kişinin öz farkındalık düzeyine göre şekillenir; kimi zaman arındırır, kimi zaman çarpıtır; kimi zaman yüceltir, kimi zaman bozar.)
Bu ikinci tür “mağdur”, çoğu zaman en azgın zorbalardan daha tehlikelidir. İçlerinde sadist olanlar da vardır, kendine hayranlıkla körleşenler de… Ve öyleleri vardır ki kendilerini karanlık dürtüler ve şeytanların akışına bırakmış, adeta onların elinde bir araca dönüşmüşlerdir. Koyunlar gibi güdülüyorlar! Yakınlık kuran herkes için bir sıkıntı ve yıpranma kaynağı olurlar. Verdikleri zarar, çoğu zaman dinmek bilmez. Ne gördükleri iyilik onları yumuşatır, ne de uyarı onları durdurur.
Bu hâl yalnızca bireylere mahsus değildir. Milletler de bu yola sapabilir. Bir zamanlar uğradıkları zulmün feryadını dünyaya duyuranlar, sonra kendileri zulmün kaynağı hâline gelebilir: baskı kurar, dağıtır, sürer, kan dökerler… Haksızlıkları ufukları aşar. Ve çoğu zaman ilk zarar verdikleri, bir zamanlar onları bağrına basanlar olur.
Asla… mağdurlar asla bir değildirler.